Η συμβολή της μουσικής στην εξέλιξη του ανθρώπου

Ορισμένα από τα δομικά της στοιχεία είναι διαχρονικά και οικουμενικά

The Economist

Η μουσική είναι ένα μυστήριο. Υπήρξε, και παραμένει, συστατικό κάθε γνωστού πολιτισμού στη Γη. Οστά μεταμορφωμένα σε φλογέρες χρησιμοποιούνταν πριν από 40.000 χρόνια. Η μουσική αποσπά την προσοχή των ανθρώπων πολύ πιο συνεκτικά από κάθε τι άλλο: εγκεφαλογραφήματα δείχνουν πως όταν οι άνθρωποι ακούνε μουσική, όλες σχεδόν οι περιοχές του εγκεφάλου γίνονται πιο ενεργές.

Παρόλ’ αυτά, η μουσική δεν υπηρετεί κάποιον ορατό εξελικτικό σκοπό. Ο Κάρολος Δαρβίνος, στην «Καταγωγή του ανθρώπου», παρατήρησε ότι «ούτε η απόλαυση ούτε η ικανότητα παραγωγής της μουσικής είναι χαρίσματα που χρησιμεύουν άμεσα κατά οποιονδήποτε τρόπο στις συνήθεις ανάγκες της ζωής του ανθρώπου». Απρόθυμος να πιστέψει ότι η μουσική είναι εντελώς άχρηστη, ο Δαρβίνος συμπέρανε ότι πιθανόν να βοηθούσε τους προγόνους του ανθρώπου να είναι πιο επιτυχημένοι στο ζευγάρωμα. Ωστόσο, αν ίσχυε αυτό, θα ήταν αναμενόμενο το ένα φύλο να είναι καλύτερα προικισμένο μουσικά από το άλλο, και κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Ποιος είναι λοιπόν ο στόχος της μουσικής;

Ο Στίβεν Πίνκερ, ένας γνωσιακός ψυχολόγος ο οποίος έγραψε το βιβλίο «Το ένστικτο της γλώσσας», έχει αποκαλέσει τη μουσική «ακουστική τούρτα, ένα φίνο γλύκισμα φτιαγμένο για να ερεθίζει τα ευαίσθητα σημεία τουλάχιστον έξι διανοητικών λειτουργιών μας». Εάν εξαφανιζόταν από το είδος μας, «ο τρόπος ζωής μας θα παρέμενε, κατά τα άλλα, σχεδόν απαράλλαχτος». Αλλοι υποστηρίζουν ότι, αντιθέτως, η μουσική, μαζί με τις εικαστικές τέχνες και τη λογοτεχνία, αποτελεί μέρος αυτού που μας κάνει ανθρώπους. Η απουσία της θα είχε αποκτηνωτικές συνέπειες. Στο βιβλίο του «The Music Instict: How Music Works and Why We Can’t Do Without It» («Το μουσικό ένστικτο. Πώς λειτουργεί η μουσική και γιατί δεν κάνουμε χωρίς αυτήν», εκδ. Bodley Head), ο Φίλιπ Μπολ, Βρετανός επιστημονικός συγγραφέας και φανατικός φιλόμουσος, στέκεται κάπου στη μέση. Υποστηρίζει ότι η μουσική είναι ενσωματωμένη στις ακουστικές, γνωσιακές και κινητικές μας ικανότητες. Εχουμε μουσικό ένστικτο όσο και ένστικτο της γλώσσας, και δεν θα μπορούσαμε να απαλλαγούμε από αυτό ακόμα κι αν το προσπαθούσαμε.

Η μουσική μπορεί να σημαίνει διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς πολιτισμούς. Παρότι όμως είναι πολιτιστικά εξειδικευμένη, ορισμένα από τα δομικά στοιχεία της είναι οικουμενικά: μελωδία, αρμονία, ρυθμός, το ηχόχρωμα που παράγεται από μια ποικιλία οργάνων και το διακριτό στυλ που προστίθεται από τους επιμέρους συνθέτες. Σχεδόν όλα τα μουσικά συστήματα βασίζονται σε κλίμακες ορισμένης έκτασης - με όριο τη νότα που ηχεί το ίδιο όπως αυτή με την οποία ξεκινήσαμε, μόνο σε υψηλότερο ή χαμηλότερο βαθμό οξύτητας.

Ο Πυθαγόρας

Ο Ελληνας φιλόσοφος Πυθαγόρας, που έζησε γύρω στο 500 π.Χ., λέγεται ότι είχε ανακαλύψει πως οι νότες οι οποίες ηχούν αρμονικά μαζί, έχουν απλούς λόγους συχνοτήτων μεταξύ τους: για παράδειγμα, μια νότα που είναι μια οκτάβα υψηλότερη από μιαν άλλη έχει διπλάσια συχνότητα. Η «διατονική» κλίμακα του Πυθαγόρα, που αποτελεί ακόμα τη βάση της δυτικής μουσικής, αποτελείται από επτά νότες. Δεν είναι όμως η μόνη, κάθε άλλο. Τα μουσικά σύνολα γκαμελάν της Ιάβας χρησιμοποιούν δύο κλίμακες με νότες διαφορετικού αριθμού. Η μουσική της βόρειας Ινδίας έχει 32 διαφορετικές κλίμακες. Ο Αρνολντ Σέμπεργκ επινόησε ένα δωδεκάφθογγο σχήμα ατονικής μουσικής πριν από έναν αιώνα.

Ο Φίλιπ Μπολ εξετάζει με τη σειρά κάθε συστατικό της μουσικής για να εξηγήσει πώς λειτουργεί, χρησιμοποιώντας άφθονα παραδείγματα που τα αντλεί από ένα ευρύ φάσμα μουσικών ειδών, από τον Μπαχ έως τους Μπιτλς και από τα νανουρίσματα έως την τζαζ. Αν μπορείς να διαβάσεις μουσική, θα βρεθείς να μουρμουρίζεις μελωδίες για να καταλάβεις τι εννοεί. Αν δεν μπορείς, ίσως κάποιες στιγμές να χαθείς μέσα στις τεχνικές λεπτομέρειες. Προτού όμως τα πράγματα αρχίσουν να δυσκολεύουν, η ικανότητα του συγγραφέα να μετατρέπει περίπλοκα δεδομένα σε απλή γλώσσα έρχεται και σώζει την κατάσταση.

Το βασικό του μήνυμα είναι ενθαρρυντικό και αισιόδοξο: οι άνθρωποι γνωρίζουν περισσότερα πράγματα για τη μουσική απ’ όσα νομίζουν. Αρχίζουν να αφομοιώνουν τους κανόνες από τη στιγμή που γεννιούνται, ίσως και νωρίτερα, ακούγοντας τα πάντα γύρω τους. Παιδιά πολύ μικρής ηλικίας μπορούν να πουν αν ένας τόνος ή μια αρμονία δεν είναι σωστή. Μια από τις χαρές της μουσικής είναι η γενική εξοικείωση με τον τρόπο που είναι οικοδομημένη, το να ξέρεις μέσες-άκρες τι να περιμένεις κι έπειτα να διαπιστώνεις με ποιους ιδιαίτερους τρόπους καλύπτονται ή ξεπερνιώνται οι προσδοκίες σου. Οι περισσότεροι ενήλικες μπορούν να διακρίνουν τις διαφορές ανάμεσα στα είδη της μουσικής ακόμα κι αν δεν έχουν καμιά εκπαίδευση.

Η μουσική είναι τελείως sui generis. Δεν οφείλει να αφηγηθεί, μια μη-μουσική ιστορία ο ακροατής θα την αποκωδικοποιήσει για τον εαυτό του. Πολλοί, ίσως οι περισσότεροι, έχουν βιώσει ξαφνικά φουντώματα συγκίνησης ακούγοντας ένα συγκεκριμένο μουσικό κομμάτι· ενθουσιασμό ή ανατριχίλα, μια αίσθηση έξαψης, ανάτασης ή ιλαρότητας. Μπορεί ακόμα να συγκινηθούν μέχρι δακρύων χωρίς να μπορούν να εξηγήσουν γιατί. Μουσικοί αναλυτές έχουν προσπαθήσει σκληρά να βρουν πώς συμβαίνει αυτό, αλλά με μικρή επιτυχία. Ισως μερικά μυστήρια είναι καλύτερα να παραμείνουν μυστήρια.

Πηγή

Μουσική και νεογέννητα

Ευαισθησία στην αρμονία από μουσικές νότες παρουσιάζουν τα νεογέννητα τα οποία είναι σε θέση να αναγνωρίζουν την παραφωνία και την αλλαγή του τόνου της μουσικής από τις πρώτες κιόλας ώρες της ζωής τους, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Μιλάνου Vita-Salute San Raffaele.

Οι συντάκτες της μελέτης, η οποία δημοσιεύτηκε σήμερα στο αμερικανικό επιστημονικό περιοδικό Pnas, έβαλαν 18 νεογέννητα να ακούσουν τρία τραγούδια των 21 δευτερόλεπτων: το πρώτο τραγούδι ήταν μία σύνθεση πιάνου, το δεύτερο ήταν το ίδιο τραγούδι αλλά με αλλαγμένο τον τόνο σε ορισμένες νότες, ενώ το τρίτο ήταν ένα παράφωνο τραγούδι.

Κατά τη διάρκεια της ακρόασης των τραγουδιών, οι εγκέφαλοι των βρεφών υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία προκειμένου να διαπιστωθεί ποια τμήματα του εγκεφάλου ήταν ενεργά.

Το αποτέλεσμα ήταν ότι σε όλα τα βρέφη, ενεργοποιήθηκε το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου και ιδιαίτερα οι περιοχές που ενεργοποιούνται όταν οι ενήλικοι ακούν μουσική.

Κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης των τροποποιημένων μουσικών συνθέσεων η ενεργοποίηση του δεξιού ημισφαιρίου ήταν χαμηλότερη, ενώ αντίθετα ενεργοποιήθηκε μια περιοχή του αριστερού ημισφαιρίου.

«Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι οι εγκέφαλοι των νεογνών έχουν την ικανότητα αντίληψης της μουσικής από τις πρώτες ώρες μετά από τη γέννηση τους. Επιπλέον, είναι ήδη σε θέση να αναγνωρίζουν την παραφωνία και την αλλαγή του τόνου», εκτιμούν οι ερευνητές.

Σύμφωνα μάλιστα με τους μελετητές, η έρευνα αυτή θα μπορούσε να βοηθήσει στο να προσδιοριστεί αν η αντίληψη της μουσικής είναι έμφυτη ή είναι αποτέλεσμα του περιβάλλοντος.

Πηγή

Ιατρική περίθαλψη ...στη μουσική

Δεν μπορώ μανούλα μ', δεν μπορώ

αχ! σύρε να φέρεις τον γιατρό,

να μου γιάνει μάνα τον καημό.

(δημοτικό τραγούδι)

Λόγω της ιδιότητάς τους, οι γιατροί συχνά αποτελούν αφορμή για τη δημιουργία τραγουδιών, και ειδικά στον διεθνή χώρο έχουν συχνή παρουσία σε αρκετά γνωστά τραγούδια.

Στο ελληνικό τραγούδι υπάρχουν μερικά γνωστά παραδείγματα, όπου ο στιχουργός επικαλείται ...τη βοήθειά τους, ένα από αυτά είναι το τραγούδι του Γιώργου Μητσάκη Ασε με, γιατρέ μου, να πεθάνω (1957), γραμμένο σε στίχους Κώστα Βίρβου και με ερμηνευτή τον Στέλιο Καζαντζίδη.

Ο Στέλιος τραγούδησε μία ακόμα μεγάλη επιτυχία με τίτλο Εγινα μόνος μου γιατρός, γραμμένη το 1963 από τον Χρήστο Κολοκοτρώνη σε μουσική του Μανώλη Χιώτη:

Γύρισα όλους τους γιατρούς και τα νοσοκομεία

να μου γιατρέψουν την καρδιά

που μου την πλήγωσες βαριά

όμως δεν βρήκα γιατρειά

αγάπη μου καμία.

Εγινα στον πόνο μου γιατρός τραγουδά ο Στέλιος στο Ασε με να ζήσω μοναχός, των Χρήστου Νικολόπουλου και Πυθαγόρα, από το 1967.

Ας είχα την υγειά μου είναι ένα ακόμα τραγούδι του Στέλιου, από το 1959: Ας είχα την υγειά μου κι ας ήμουνα φτωχός, τα λεφτά δεν με γιατρεύουνε, το βλέπω, δυστυχώς.

Σε στίχους του Κυριάκου Ντούμου ο Λάκης Παπαδόπουλος έγραψε το Για να σε εκδικηθώ, που είναι μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του και το τραγουδά με τον Δημήτρη Μητροπάνο:

Για να γιατρέψω τις ατέλειωτες πληγές, αφού δεν βγήκες από μέσα μου ποτέ.

Το 1980 η Ελένη Βιτάλη δεν είχε ανάγκη τον γιατρό, μια και οι στίχοι που έγραψε ο Ηρακλής Παπασιδέρης για το τραγούδι του Τάκη Σούκα Ερωτά μου αγιάτρευτε, αποκλείουν οποιαδήποτε ίαση:

Ερωτά μου αγιάτρευτε και καημέ μου μεγάλε, ιστορία μου όμορφη της ζωής μου φινάλε.

Ιδιαίτερη απήχηση έχουν οι γιατροί στον χώρο του ρεμπέτικου, όπου φαίνεται ότι είναι απαραίτητοι περισσότερο απ' ό,τι στα άλλα είδη τραγουδιού. Το 1923 η Μαρίκα Παπαγκίκα, που γεννήθηκε στην Κω, αλλά από 15 χρόνων έζησε στην Αμερική, ηχογράφησε το Αχ! γιατρέ μου.

Το 1934 ο Θανάσης Ευγενικός ηχογράφησε τη σύνθεση του Στ. Παντελίδη Αμάν, γιατρέ μου, το 1951, το Βρήκε ο γιατρός το φάρμακο, την ίδια χρονιά, το Ελα, γιατρέ μου, μην αργείς του Μπάμπη Μπακάλη, και το 1954, το τραγούδι του Σπ. Περιστέρη Βαρέθηκα τα έλατα (γιατροί μην μου το κρύβετε).

Η Σωτηρία Μπέλλου τραγούδησε το 1948 τη σύνθεση του Γιώργου Μητσάκη Ο γιατρός κτυπάει την πόρτα, ο Κώστας Ρούκουνας, το Σαν πεθάνω, Μάνα μου, το στήθος μου πονεί (μάνα μου, το 'παν οι γιατροί), ο ίδιος τραγουδά και τη σύνθεση του Γιώργου Κάβουρα Τι θέλεις, μάνα, τον γιατρό (1936) και ο Αγάθωνας Γκολές, το Κανείς δεν βρέθηκε γιατρός.

Από τα πιο τραγουδισμένα άσματα της δημοτικής παράδοσης, το μικρασιάτικο Κανελόριζα, που τραγούδησε και η Νάνα Μούσχουρη στα πρώτα χρόνια της καλλιτεχνικής της πορείας:

Φέρτε το, φέρτε το γιατρό

Φέρτε το γιατρό, τον πόνο μου να γιάνει

Που με λά-, που με λάβωσε

Που με λάβωσε μια κόρη 'πο την Κρήτη.

Στον διεθνή χώρο η ανάγκη για επίκληση των γιατρών είναι σαφώς μεγαλύτερη και μας έχει χαρίσει αρκετά πετυχημένα τραγούδια.

Το Doctor Robert από το άλμπουμ των Beatles Revolver αναφέρεται κατά πάσα πιθανότητα στον γερμανό γιατρό Robert Freymann, ο οποίος στα μέσα της δεκαετίας του '60 μύησε τα μέλη των Beatles στο LSD:

Αν είσαι στις μαύρες σου, θα σε ανεβάσει, πιες ένα ποτό από την ξεχωριστή κούπα του Doctor Robert.

Το Doctor My Eyes, του Jackson Browne, αναφέρεται σε κάποιον που ζητάει καθυστερημένα τη βοήθεια του γιατρού του.

Το Ι don't need no doctor ήταν επιτυχία για τον Ray Charles το 1966 και διασκευάστηκε αργότερα από αρκετούς καλλιτέχνες του ροκ, με πιο σημαντική την ερμηνεία των Humple Pie, το 1971.

Οι Van Halen στο δεύτερο άλμπουμ τους ζητούσαν τη βοήθεια ενός γιατρού στο Somebody Get Me Α Doctor, ενώ ένα άλλο συγκρότημα του ροκ, οι Who, στη ροκ όπερα Quadrophenia χρησιμοποιούν τον χαρακτήρα Doctor Jimmy.

Το συγκρότημα των Kiss συμπλήρωσε ήδη 35 χρόνια καριέρας και διεκδικεί την είσοδό του στο Rock and Roll Hall Of Fame. Το τραγούδι τους Calling Dr. Love κυκλοφόρησε το 1977 στο άλμπουμ Rock and Roll Over.

Ο έρωτας είναι η βασική αιτία που ζητούν βοήθεια από τους γιατρούς οι συνθέτες, το ίδιο έκανε και ο Robert Palmer στο πιο γνωστό του τραγούδι. που ήταν το Bad Case Of Loving You (Doctor, Doctor), στο οποίο μας πληροφορεί ότι έπεσε θύμα του έρωτα.

Το Witch Doctor, μεγάλη επιτυχία της δεκαετίας του '50, μας έδινε τη δυνατότητα μιας διαφορετικής ιατρικής, που τουλάχιστον στη μουσική βρήκε μεγάλη ανταπόκριση και καθιέρωσε το δημιούργημα του Ross Bagdasarian, The Chipmunks.

Στη δεκαετία του '40 είχαμε τα Doctor, Lawyer, Indian Chief, σύνθεση του Hoagy Carmichael, επιτυχία για την Bettie Hutton, και το τραγούδι τού Kurt Weil Dr Krippen, από το μιούζικαλ One Touch Of Venus.

Διαφορετικά τα Doctor, Doctor των UFO και Thompson Twins, αλλά και τα δύο έχουν κοινό παρανομαστή την επίκληση της ιατρικής βοήθειας για να ξεπεράσουν τις συνέπειες του έρωτα. Μακάρι να ζητούσαμε πάντα τη βοήθεια των γιατρών σε ανάλογες καταστάσεις.

Στο Bad Medicine οι Bon Jovi παρομοιάζουν τον έρωτα με τον εθισμό στα ναρκωτικά και ζητούν βοήθεια για να απεξαρτηθούν από αυτόν, όχι όμως με την απομάκρυνση από αυτόν, αλλά με την ερωτική ανταπόκριση.

Παραφράζοντας τη γνωστή ιστορία Dr. Jeckyl and Mr. Hyde, οι Men At Work έγραψαν το 1983 το Mr. Heckyll and Mr. Jive, που αναφέρεται σε έναν τρελό επιστήμονα που έφτιαξε ένα φάρμακο που μπορούσε να αλλάξει το ανθρώπινο πρόσωπο και να το κάνει εξαιρετικά όμορφο.

Στα μέσα της δεκαετίας του '70, οι 5000 Volts, που είχαν για τραγουδίστρια την Tina Charles, γνώρισαν μία μεγάλη επιτυχία με το χορευτικό Doctor Kiss Kiss στην ίδια περίπου εποχή της ντίσκο, η Αμερικανίδα Carol Douglas τραγουδούσε για τις ιατρικές εντολές στο Doctor's Orders, που ήταν διασκευή στο τραγούδι που είχαν κάνει σχετική επιτυχία στην Αγγλία οι Sue and Sunny.

Τέλος, υπάρχουν τα πετυχημένα κινηματογραφικά και τηλεοπτικά θέματα από τα Doctor Zhivago, Dr. Kildare και Dr. Doolitle.

Κώστας Ζουγρής

Ο Βέρντι «σώζει» ζωές

Η όπερα κάνει καλό στην υγεία μας

Η «Τραβιάτα» έχει και ιαματικές ιδιότητες

Η ακρόαση του κατάλληλου είδους μουσικής μπορεί να έχει θεραπευτικά αποτελέσματα, αφού σύμφωνα με μια νέα επιστημονική έρευνα, οι όπερες -ειδικά του Βέρντι- κάνουν καλό στην καρδιά, χαμηλώνουν την πίεση του αίματος και βοηθούν στην αποκατάσταση ασθενών με εγκεφαλικά και εμφράγματα.

Η μουσική ήδη αξιοποιείται σε αρκετά νοσοκομεία, καθώς αποτελεί μια εύκολη και φθηνή μέθοδο, που βοηθά τόσο το σώμα όσο και την ψυχική διάθεση των ασθενών, αλλά η νέα έρευνα, σύμφωνα με το BBC, έκανε ένα βήμα παραπέρα και διαπίστωσε ότι ορισμένα συγκεκριμένα είδη μουσικής έχουν ευεργετική επίδραση σε συγκεκριμένες ασθένειες.

Η έρευνα έγινε από ερευνητές του πανεπιστημίου της Παβίας, υπό τον δρα Λουτσιάνο Μπερνάρντι, και δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό Circulation της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρίας. Οι εθελοντές της νέας έρευνας, φορώντας ακουστικά και όντας συνδεμένοι σε διάφορα όργανα μέτρησης, άκουσαν διάφορα κομμάτια κλασικής μουσικής (από την «Ενάτη Συμφωνία» του Μπετόβεν, από τις όπερες «Τουραντό», «Ναμπούκο» και «Τραβιάτα», μια καντάτα του Μπαχ κ.ά.).

Επιβεβαιώθηκε ότι η μουσική που έχει γρήγορο ρυθμό, αυξάνει τον ρυθμό της αναπνοής, τους κτύπους της καρδιάς και την πίεση του αίματος, ενώ η μουσική με πιο αργό ρυθμό έχει τις αντίστροφες επιδράσεις. Όπως παρατηρήθηκε, κάθε μουσικό κρεσέντο, δηλαδή η σταδιακή ενίσχυση της έντασης της μουσικής, διέγειρε το σώμα των εθελοντών και οδηγούσε σε σμίκρυνση των αιμοφόρων αγγείων, αύξηση της πίεσης του αίματος και των κτύπων της καρδιάς, καθώς και πιο γρήγορη αναπνοή.

Όταν, αντίθετα, έπεφτε η ένταση της μουσικής, τα αγγεία διευρύνονταν, το σώμα χαλάρωνε, η καρδιά χτυπούσε πιο αργά και η αναπνοή γινόταν πιο αργή.
Οι ερευνητές δοκίμασαν διάφορους συνδυασμούς μουσικών κομματιών και σιωπής στους εθελοντές και βρήκαν τελικά κομμάτια, κυρίως από όπερες, όπου εναλλάσσονται ο γρήγορος και ο αργός ρυθμός, και τα οποία φαίνεται να είναι τα καλύτερα, όσον αφορά στις θετικές επιδράσεις στην καρδιά και το κυκλοφορικό σύστημα. Ειδικά, οι άριες του Βέρντι, που συχνά χρησιμοποιούν μουσικές «φράσεις» διάρκειας δέκα δευτερολέπτων, φαίνεται να συγχρονίζονται τέλεια με το φυσικό καρδιαγγειακό ρυθμό του σώματος.

Εκπρόσωπος της βρετανικής φιλανθρωπικής οργάνωσης Music in Hospitals, η οποία εδώ και χρόνια παρέχει ζωντανή μουσική σε νοσοκομεία, άσυλα και γηροκομεία, δήλωσε:

«Η δύναμη της μουσικής είναι απίστευτη. Έχουμε δει τεράστια οφέλη σε ανθρώπους που είχαν εγκεφαλικά επεισόδια ή εμφράγματα. Η μουσική έχει ολιστική επίδραση. Υπάρχουν ασθενείς από εγκεφαλικά, που ήσαν παράλυτοι και ξαφνικά μπορούν πάλι να κινηθούν σε συγχρονισμό με την μουσική που ακούνε».

Τόνισε, πάντως, ότι οι μουσικές προτιμήσεις των ατόμων διαφέρουν σημαντικά, γι' αυτό είναι σημαντικό οι ασθενείς να ακούνε κομμάτια που μπορούν να εκτιμήσουν.

via

Stop and Hear the Music

”Το πείραμα έκανε η “Ουάσιγκτον Ποστ”.

Ο βιολιστής ήταν ο Τζόσουα Μπελ, διεθνούς φήμης βιρτουόζος που τρεις μέρες νωρίτερα είχε γεμίσει τη μεγαλοπρεπή Αίθουσα Συμφωνικής Μουσικής της Βοστώνης. Το βιολί του, ένα πολύτιμο Στραντιβάριους. Στις 7.51 π.μ. της Παρασκευής 12 Ιανουαρίου, την ώρα της πρωινής αιχμής, σ’ έναν σταθμό που εξυπηρετεί κυρίως εργαζόμενους σε κυβερνητικά γραφεία, ο Μπελ, ντυμένος με τζιν, μπλουζάκι και καπέλο του μπέιζ-μπολ, εκτέλεσε μέσα σε 43 λεπτά της ώρας έξι αριστουργήματα της κλασικής μουσικής - ξεκίνησε με το “Chaconne” από την παρτίτα Αρ.2 του Μπαχ. Μπροστά του είχε ανοιχτή τη θήκη του βιολιού, με μερικά δολάρια για “μαγιά”.

Τρία λεπτά πέρασαν χωρίς να συμβεί το παραμικρό. Εξήντα τρεις άνθρωποι είχαν ήδη περάσει όταν ένας μεσήλικας κοντοστάθηκε για κλάσμα του δευτερολέπτου και έστρεψε το κεφάλι προς τον μουσικό. Μισό λεπτό αργότερα, μία γυναίκα έριξε ένα δολάριο στη θήκη και απομακρύνθηκε. Χρειάστηκε να περάσουν έξι λεπτά για να σταματήσει κάποιος, να ακουμπήσει στον τοίχο και να ακούσει.

Στα τρία τέταρτα που έπαιξε ο Μπελ πέρασαν από μπροστά του 1.097 άνθρωποι. Επτά σταμάτησαν τουλάχιστον ένα λεπτό για να απολαύσουν τη μουσική. Είκοσι επτά έδωσαν χρήματα, οι περισσότεροι χωρίς να επιβραδύνουν- συγκεντρώθηκαν 32 δολάρια και κάτι ψιλά. Απομένουν 1.070 άνθρωποι που πέρασαν χωρίς να καταλάβουν τίποτε, πολλοί μόλις ένα μέτρο μακριά από τον βιρτουόζο, οι περισσότεροι χωρίς καν να γυρίσουν το κεφάλι. Και στις τρεις ομάδες υπήρχαν λευκοί, μαύροι και ασιάτες, νέοι και ηλικιωμένοι, άνδρες και γυναίκες. Μία μόνο δημογραφική ομάδα είχε απολύτως συνεπή συμπεριφορά. Κάθε φορά που περνούσε ένα παιδί, προσπαθούσε να σταματήσει για να δει και να ακούσει. Και κάθε φορά ένας γονιός το έσπρωχνε μακριά.

Όλα βιντεοσκοπήθηκαν με μια κρυφή κάμερα. Στην ταινία βλέπεις ανθρώπους να περνούν κατά κύματα, με χάρτινα ποτήρια καφέ στο χέρι και κινητά στο αφτί, σ’ έναν θλιβερό χορό αδιαφορίας, αδράνειας και βιασύνης. Ο βιολιστής μοιάζει αποκομμένος από το κοινό του, που δεν τον βλέπει και δεν τον ακούει - ένα φάντασμα. Όμως είναι ο μοναδικός που βρίσκεται πραγματικά εκεί - τα φαντάσματα είναι οι άλλοι.

“Αν δεν μπορούμε να βρούμε λίγο χρόνο στη ζωή μας για να ακούσουμε έναν από τους καλύτερους μουσικούς στον κόσμο να παίζει μερικά από τα καλύτερα μουσικά κομμάτια που έχουν γραφτεί ποτέ”, σχολιάζει η “Ποστ”, “αν η πίεση της σύγχρονης ζωής μας κατακυριεύει σε σημείο να γινόμαστε κουφοί και τυφλοί σε κάτι τέτοιο, τότε τι άλλα πράγματα μπορεί να χάνουμε χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε?”

Το ερώτημα που προέκυψε: σε ένα ουδέτερο περιβάλλον και σε ακατάλληλη ώρα, μπορούμε να αντιληφθούμε την ομορφιά; Σταματούμε για να την απολαύσουμε; Αναγνωρίζουμε το ταλέντο όταν εκδηλώνεται σε ασυνήθιστα χωροχρονικά πλαίσια;

via

Η «μελωδική» γυμναστική αυξάνει σημαντικά τη φυσική αντοχή

Μέχρι και 15% ενδέχεται να αυξηθεί η φυσική αντοχή των ανθρώπων που γυμνάζονται ακούγοντας μουσική, υποστηρίζει έρευνα που δημοσιεύει το περιοδικό αθλητικής ψυχολογίας «Journal of Sport and Exercise Psychology».

Πιο συγκεκριμένα, ο Δρ Κώστας Καραγιώργης, υφηγητής αθλητικής ψυχολογίας στο βρετανικό πανεπιστήμιο Μπρουνέλ, μετά από έρευνα απέδειξε ότι επιλεγμένη μουσική μπορεί να αυξήσει σημαντικά τη φυσική αντοχή ενός ανθρώπου και να επιδράσει θετικά στην καρδιοαγγειακή άσκηση.

Κορυφαίοι αθλητές εξάλλου, όπως ο μαραθωνοδρόμος και κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ Χαϊλέ Γκεμπρελασιέ, γυμνάζονται συστηματικά ακούγοντας μουσική.

Η μουσική, πέρα από τη βελτίωση της φυσικής αντοχής, δημιουργεί αίσθημα ευφορίας στον ασκούμενο και τον επηρεάζει θετικά, ακόμα και όταν ασκείται πολύ εντατικά.

Τα πορίσματα της έρευνας εφαρμόστηκαν και πρακτικά στις 5 Οκτωβρίου σε δρόμο μεγάλης απόστασης στο Γκρίνουιτς του Λονδίνου.

Διοργανώτρια εταιρεία ήταν η Sony Ericsson και ο Δρ Καραγιώργης επέλεξε, με επιστημονικά κριτήρια, τη μουσική που συνόδευε από τα ακουστικά 12.500 δρομείς.

Η έρευνα του Δρ Καραγιώργη αφορά κυρίως τους πάσχοντες από καρδιοαγγειακά νοσήματα και παχυσαρκία. Στα άτομα αυτά συστήνεται από τους γιατρούς να ασκούνται βαδίζοντας γρήγορα ή τρέχοντας. Η συνοδεία μουσικής μπορεί να επιδράσει ευεργετικά στην άσκησή τους.

[via]

Οι ήχοι των Beatles στην υπηρεσία της... επιστήμης

Τρεις χιλιάδες άνθρωποι από 69 χώρες κλήθηκαν να καταγράψουν τις όποιες αναμνήσεις έχουν από τους Beatles: με ποιόν τρόπο έχουν στιγματίσει τη ζωή τους, τι τους θυμίζει κάποιος δίσκος ή τραγούδι του θρυλικού συγκροτήματος, ποια είδηση θυμούνται που σχετίζεται με το συγκρότημα ή τι γνωρίζουν για κάποιο από τα μέλη του.

Κι αυτό... για χάρη της επιστήμης. Πρόκειται για ένα πείραμα Βρετανών επιστημόνων που αποκαλείται «Μαγική Περιοδεία της Μνήμης».

Μέσω αυτού οι επιστήμονες ευελπιστούν να μάθουν πώς η μουσική μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να ανακαλέσουν τα καλά κρυμμένα γεγονότα της ζωής τους.

Η ομάδα των ερευνητών υποστηρίζει ότι υπάρχει σχέση ανάμεσα στα θετικά συναισθήματα και τη μουσική κι έτσι μπορεί να εξηγηθεί γιατί συγκεκριμένα τραγούδια ανακαλούν γεγονότα στη μνήμη μας.

Από την μελέτη προέκυψε ότι οι Βρετανοί που συμμετείχαν στο πείραμα ανέφεραν αναμνήσεις συνδεδεμένες κυρίως με το τραγούδι «She Loves You», ενώ οι Αμερικανοί με το «I Want to Hold Your Hand».

Αυτό που τονίζουν, ωστόσο, οι επιστήμονες είναι ότι παραμένει άγνωστο αν κάποια είδη μουσικής μπορούν να βοηθήσουν περισσότερο από άλλα στο να θυμηθεί κανείς παλιά γεγονότα από τη ζωή του.

[via]

Οι μουσικές προτιμήσεις "προδίδουν" την προσωπικότητα

Οι λάτρεις της κλασικής μουσικής και της τζαζ είναι δημιουργικοί, οι λάτρεις της ποπ είναι πολύ εργατικοί και- παρά τα στερεότυπα- όσοι αγαπούν την χέβι-μέταλ είναι ήπιοι και διαθέτουν εσωτερική αρμονία. Αυτά τουλάχιστον υποστηρίζει ο καθηγητής Εντριαν Νορθ του πανεπιστημίου της Σκοτίας Heriot-Watt, ο οποίος μελετά τη σχέση ανάμεσα στην προσωπικότητα του ανθρώπου και τις μουσικές του προτιμήσεις. "Οι άνθρωποι συχνά καθορίζουν την ταυτότητά τους μέσω των μουσικών τους προτιμήσεων, των ρούχων τους ή των επιλογών τους στα μπαρ και σε συγκεκριμένες λέξεις της καθομιλουμένης", λέει ο Νορθ.

Και για όποιον αναρωτιέται γιατί πολλοί οδηγούν ακριβά αυτοκίνητα και βάζουν τη μουσική στη διαπασών, ο Νορθ προσφέρει την εξήγηση: εκείνοι που επιλέγουν να ακούνε έντονη μουσική είναι πιθανό να κερδίζουν πολλά χρήματα, ενώ εκείνοι που ακούνε χαλαρωτική μουσική κερδίζουν λιγότερα. Οπως ο ίδιος επισημαίνει, η έρευνά του είναι η μεγαλύτερη που έχει ποτέ διενεργηθεί με θέμα την πιθανή σχέση μουσικών προτιμήσεων και ανθρώπινων χαρακτήρων.

[via]