Τυχαίοι ήχοι σε αρμονία ηλεκτρονική

Ενας άνδρας λικνίζεται μόνος παίζοντας σαξόφωνο, στο Μπέλφαστ. Οι αυλοί του εκκλησιαστικού οργάνου στον καθεδρικό του Γκλούσεστερ ασθμαίνουν και κοχλάζουν. Οπαδοί της Εβερτον ψέλνουν ύμνους της ομάδας τους με ουρανομήκεις αγριοφωνάρες. Στο Μπράιτον, σ’ ένα παγκάκι της προκυμαίας, περαστικοί μοιράζονται τσιπς και αναψυκτικά και ρίχνουν τα τενεκεδάκια κάτω, δίπλα σ’ ένα μικρόφωνο.

Ολοι αυτοί έχουν, κατά κάποιο τρόπο, συνενωθεί για να κάνουν μουσική. Σε 24 τοποθεσίες το περασμένο Σαββατοκύριακο στη Βρετανία, μικρόφωνα περισυνέλεξαν ήχους και τους έστειλαν σε έναν υπολογιστή στην FACT Gallery στο Λίβερπουλ, όπου ένα πρόγραμμα που λειτουργεί εδώ και πέντε χρόνια μετατρέπει τα σήματα σε μουσική. Πόσες πιθανότητες έχει να φτάσει σε κάποιο «αξιάκουστο» αποτέλεσμα αυτή η διαδικασία;

Κέρδισαν βραβείο

Κι όμως. Ο βραβευμένος με BAFTA συνθέτης Νικ Ράιαν, μαζί με την Τζέιν Γκραντ και τον Τζον Ματίας, συναδέλφους του στη Fragmented Orchestra, κέρδισε πέρσι ένα βραβείο αντίστοιχο του Turner Prize, το PRS New Music Award, που συνοδεύεται από 50.000 στερλίνες. Με μεγάλη υπομονή και αγάπη, έστησαν το δίκτυό τους για να συγκεντρώσουν ήχους και να τους επεξεργαστούν μέσα από ένα σύστημα «τεχνητών νευρώνων» που έχουν εγγραφεί μέσα στο λογισμικό του υπολογιστή. Το σύστημα αντανακλά τη λειτουργία των συνάψεων μέσα στον ανθρώπινο εγκέφαλο και, το πιο σημαντικό, φέρνει σε επαφή τα ηχητικά σήματα που έχουν απορροφηθεί, αφήνοντάς τα να αγκαλιαστούν, να κυνηγηθούν, να συγκρουστούν, να εναρμονιστούν.

Η Fragmented Orchestra προκαλεί πολλές απορίες, π.χ., πώς μπορεί κάτι να θεωρείται καλλιτεχνικό δημιούργημα αν είναι φτιαγμένο από τυχαίους ήχους και τεχνολογία; Η αλήθεια είναι ότι οι παράμετροι που χρησιμοποιούν δεν επιτρέπουν στο αποτέλεσμα να είναι τέτοιο που να μην ακούγεται.

Δεν είμαι σίγουρος ότι αυτό είναι το μέλλον της μουσικής. Είμαι σίγουρος ότι δεν πρόκειται να «συμπυκνώσει τον χώρο και να αναδιαμορφώσει τον χρόνο», όπως διατείνεται το διαφημιστικό βίντεο στο Ιντερνετ. Υπάρχει όμως κάτι πολύ ενδιαφέρον που εκτυλίσσεται, και που είναι μερικές φορές πολύ όμορφο.

Του Euan Ferguson

Μουσικές συναυλίες “ζωντανά” από το Second Life

Οι εικονικοί κόσμοι αποκτούν συνεχώς νέες εφαρμογές που ανταποκρίνονται σε πολλαπλές ανάγκες της καθημερινής μας ζωής, όπως για παράδειγμα είναι η εκπαίδευση και η ψυχαγωγία.

Ο εικονικός κόσμος του Second Life (www.secondlife.com) μπορεί να  “φιλοξενεί” ζωντανές ή μαγνητοσκοπημένες μουσικές συναυλίες  τόσο ανθρώπων που φιλοδοξούν να προωθήσουν το μουσικό τους ταλέντο και να γίνουν ευρύτερα γνωστοί, όσο και καταξιωμένων μουσικών συνόλων, όπως είναι η Βασιλική Φιλαρμονική Ορχήστρα του Liverpool, που διατηρεί ένα αντίγραφο του Art Deco μουσικού θεάτρου της πόλης και φιλοξένησε το πρώτο της κονσέρτο εκεί το Σεπτέμβριο του 2007.

Ο εκπρόσωπος τύπου  Millicent Jones αναφέρει ότι περισσότεροι από 105,000 επισκέπτες έχουν εμφανιστεί για να ακούσουν όλο ή μέρος του προγράμματος που παρουσιάζεται σε μαγνητοσκοπημένο βίντεο.

Στο Music Island, η Linda Rogers συντονίζει ένα  live κονσέρτο τα περισσότερα Σάββατα και υποδέχεται περίπου 2.000 επισκέπτες κάθε μήνα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει σύγχρονη μουσική, πιάνο, ρεσιτάλ, ορχήστρες και πειραματισμούς στην ταυτόχρονη δημιουργία ήχου και θεάματος.

Πρόκειται πραγματικά για μια πρωτότυπη “συνεύρεση” του εικονικού με τον πραγματικό κόσμο, καθώς εικονικοί χαρακτήρες (avatars) μπορούν να παρακολουθούν ζωντανά ή μαγνητοσκοπημένα σε video walls καλλιτεχνικά δρώμενα από τον πραγματικό κόσμο.

via

Αρχαιοελληνικό έγχορδο ξανακούγεται μέσα απ΄τον υπολογιστή

Eπιγόνιο (Δ) και τρίγωνο επιγώνιο σε μελανόμορφα αγγεία του 440-430 π.Χ.

Το επιγόνιον, ένα αρχαίο ελληνικό έγχορδο όργανο, που έχει θεωρηθεί πρόγονος κατοπινών οργάνων -βυζαντινό ψαλτήριο, κανονάκι, σαντούρι- ακούστηκε ξανά χάρη σε Ιταλούς ερευνητές που προσομοίωσαν τον ήχο του με λογισμικό.

Μπορείτε να κατεβάσετε τα αρχεία ήχου εδώ.

Ο Φρανσέσκο ντε Ματία και οι συνεργάτες του στο Ωδείο Μουσικής του Σαλέρνο αναρωτιόντουσαν πώς να ακουγόταν το επιγόνιο, που κατά μια εκδοχή εισήχθη στην Ελλάδα το 180 π.Χ. από τον Επίγονο.

Πλήρη αντίγραφα του οργάνου δεν έχουν διασωθεί, είναι όμως γνωστό ότι είχε έως και 50 χορδές, όπως η άρπα. Είχε επίσης ηχείο όπως η κιθάρα και παιζόταν με το χέρι, χωρίς πένα.

Χρησιμοποιώντας εικόνες του επιγόνιου από έργα τέχνης, κομμάτια από ανασκαφές και γραπτές περιγραφές του οργάνου και του τρόπου που παιζόταν, οι ερευνητές δημιούργησαν στον υπολογιστή ένα τρισδιάστατο μηχανικό μοντέλο του οργάνου.

Αφού σχημάτισαν μια κατά το δυνατό ακριβή εικόνα για τη μορφή και για τα υλικά κατασκευής του, προσομοίωσαν διάφορους παράγοντες, όπως τη μάζα του οργάνου, την ακαμψία και την αντήχησή του, που συντελούσαν στον χαρακτηριστικό ήχο του.

Οι πολύπλοκες ακουστικές εξισώσεις που προέκυψαν θα χρειάζονταν 400 ώρες υπολογισμών σε ένα PC, ωστόσο οι ερευνητές αξιοποίησαν δύο ευρωπαϊκά ακαδημαϊκά δίκτυα επεξεργασίας (GEANT2 και EUMEDconnect) και ολοκλήρωσαν τους υπολογισμούς σε μόλις τέσσερις ώρες.

«Για πρώτη φορά μπορούμε να ακούσουμε τους μουσικούς ήχους του παρελθόντος» δήλωσε στο περιοδικό New Scientist ο Nτε Ματία, o oποίος μάλιστα παρομοίασε τον ήχο του επιγόνιου με τον ήχο του αρπίχορδου. 

[via]

Vemus: Ολόκληρο μουσικό σχολείο στον υπολογιστή

Έλληνες επιστήμονες συντονίζουν ένα καινοτομικό ευρωπαϊκό πρόγραμμα που αξιοποιεί την υψηλή τεχνολογία στη διδασκαλία της μουσικής, δημιουργώντας ένα πολύγλωσσο πρόγραμμα λογισμικού, το οποίο δρα ως εικονικός δάσκαλος, συμπληρώνοντας τον παραδοσιακό καθηγητή μουσικής. Πρόκειται για το ευρωπαϊκό έργο VEMUS (Virtual European Music School) που χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα "Τεχνολογίες της Κοινωνίας της Πληροφορίας" (6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Έρευνας της ΕΕ). Αποβλέπει στη δημιουργία ενός πλαισίου μουσικής διδασκαλίας για δημοφιλή μουσικά όργανα, όπως το φλάουτο, το κλαρινέτο, το σαξόφωνο και η τρομπέτα, που είναι ανοικτό, δικτυωμένο και πολύγλωσσο και προσφέρει υψηλή δυνατότητα αλληλεπίδρασης με τη χρήση καινοτόμων εργαλείων ηλεκτρονικής μάθησης.

Το πρόγραμμα ακούει τους μαθητευόμενους μουσικούς, καταγράφει τη μουσική τους στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, επισημαίνει τα λάθη τους και αξιολογεί τις επιδόσεις τους. Επιπλέον δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να εξασκούνται και να μαθαίνουν, αισθανόμενα ότι παίζουν και δεν κάνουν μάθημα, χωρίς έτσι κατ' ανάγκην να έχουν δίπλα τους συνεχώς ένα πραγματικό δάσκαλο ή να πρέπει να πάνε στο ωδείο. Το πρόγραμμα δίνει επίσης τη δυνατότητα στους εκπαιδευόμενους μουσικούς να βρίσκονται σε επαφή μεταξύ τους και με τους δασκάλους τους μέσω του Ίντερνετ.

Το διαδραστικό περιβάλλον του VEMUS ενσωματώνει διαδραστικά εργαλεία, σχεδιασμένα να συμπληρώνουν και να ενισχύουν τις παραδοσιακές μεθόδους διδασκαλίας της μουσικής, σε διαφορετικά μαθησιακά περιβάλλοντα:

- Μελέτη κατ' ιδίαν: Οι μαθητές έχουν στη διάθεσή τους δυνατότητες όπως η αυτόματη αξιολόγηση της απόδοσής τους και ο δομημένος σχολιασμός, ειδικά για τα μέτρα του κάθε μαθητή. Με τη χρήση των εργαλείων αυτών βελτιστοποιείται η απόδοση της μελέτης στο σπίτι.

- Μουσική τάξη: Μέσω του VEMUS αναπτύσσονται καινοτόμες μέθοδοι για την υποστήριξη της μουσικής διδασκαλίας σε ομάδες μαθητών. Οι μέθοδοι αυτές συμπεριλαμβάνουν εργαλεία υποστήριξης του δασκάλου ή και εργαλεία για ομαδικές δραστηριότητες και ασκήσεις.

- Διδασκαλία εξ αποστάσεως: Το περιβάλλον του VEMUS επιτρέπει την εξ αποστάσεως καθοδήγηση των μαθητών, την παρακολούθηση και αξιολόγηση της προόδου τους κλπ. Μέσω αυτών των δυνατοτήτων ενισχύεται η σχέση δασκάλου-μαθητών και πέρα από την τάξη, ενώ επιπλέον μπορούν να συμμετέχουν και μαθητές που βρίσκονται σε απομονωμένες γεωγραφικά περιοχές.

Στην κοινοπραξία του VEMUS συμμετέχουν έξι ευρωπαϊκές χώρες (Ελλάδα, Γαλλία, Σουηδία, Λιθουανία, Εσθονία και Ρουμανία). Συντονιστής του έργου είναι το ελληνικό Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ), με υπεύθυνο τον δρα Γιώργο Ταμπουρατζή, ενώ συμμετέχουν ακόμα άλλοι δύο ελληνικοί φορείς (Ελληνογερμανική Αγωγή και Φίλιππος Νάκας Α.Ε.).

Οι άλλοι ευρωπαϊκοί φορείς είναι: το γαλλικό GRAME (Centre National de Creation Musicale), το σουηδικό Royal Institute of Technology (KTH), το ιταλικό UAB "Balteck", το ρουμανικό ΤEHNE (Center for Innovation and Development in Education) και το OU Miksike. Ιδιαίτερη αξιοποίηση του VEMUS γίνεται στη Μουσική Ακαδημία της ρουμανικής πόλης Κλουζ.

Το έργο, στηρίζεται στη γνώση και τα αποτελέσματα του έργου IMUTUS, στο οποίο αναπτύχθηκε ένα αποδοτικό περιβάλλον μουσικής εξάσκησης για τη φλογέρα. Στο πλαίσιο του έργου προβλέπονται και δράσεις προσανατολισμένες στην αγορά και τη συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με σκοπό την εμπορική εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων του έργου. Προς το παρόν, τα χαρακτηριστικά του VEMUS δεν προσφέρονται από κανένα σύστημα ή μέθοδο διαθέσιμα στο εμπόριο.

[via]