«Φοβάμαι ότι η μουσική θα εξαφανιστεί από τον πλανήτη»

Καλλιτέχνης απόλυτα αφοσιωμένος στη μουσική, το πιάνο έχει γίνει φυσική προέκταση των χεριών του, ο κορυφαίος πιανίστας Αλντο Τσικολίνι είναι ένας από τους τελευταίους μεγάλους θρύλους. Οι ερμηνείες του συμπυκνώνουν τη φιλολογία του πιάνου των τελευταίων πενήντα χρόνων.

Ο 83χρονος πιανίστας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την ενασχόλησή του με τη μουσική με εφηβική λαχτάρα. Ακόμα και κατά τη διάρκεια του διαλείμματος της πρόβας, εκείνος, για να ξεκουραστεί, πάλι πιάνο παίζει. Στο καμαρίνι του αυτή τη φορά. Το διαπιστώσαμε ιδίοις όμμασι στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, όπου βρέθηκε πριν από λίγο καιρό ο Αλντο Τσικολίνι, προκειμένου να ηχογραφήσει με την Κρατική Ορχήστρα της πόλης το 3ο και 4ο κοντσέρτο του Μπετόβεν.

Ο κορυφαίος μουσικός, φίλος της Ελλάδας, την οποία έχει επισκεφθεί πολλές φορές αλλά ποτέ για διακοπές, καθώς γι’ αυτόν η ανάπαυλα είναι άγνωστη λέξη, εμφανίστηκε πέρσι στο Ηρώδειο με την ΚΟΘ και πρόπερσι στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις.

Ο Αλντο Τσικολίνι μίλησε αποκλειστικά στον ΕΤ.Κ με αφορμή τη συνεργασία του με την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης. Φιλικός, ήρεμος, ένας αληθινός τζέντλεμαν, μέσα στα σκούρα μπλε ρούχα του, ο κ. Τσικολίνι ανέλυσε τη μοναδική και απόλυτη σχέση του με τη μουσική και το πιάνο:

Είναι η δεύτερη φορά που συνεργάζεστε με την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης. Πώς είναι η συνεργασία σας με την Ορχήστρα και τους μουσικούς της;

Εχουμε μια πολύ ευχάριστη συνεργασία. Οι μουσικοί είναι πολύ φιλικοί και συνεργάσιμοι, όπως και ο διευθυντής της κ. Μύρων Μιχαηλίδης. Το μόνο πρόβλημα που έχω εδώ στη Θεσσαλονίκη είναι ο συνδυασμός της υγρασίας με τη ζέστη και τον ισχυρό κλιματισμό.

Γενικότερα, τι ζητάτε από μια ορχήστρα;

Μόνο μία απαίτηση έχω: Να μπορούμε να δουλέψουμε μαζί. Να είμαστε ικανοί να συνεργαστούμε αρμονικά, ώστε να ξεπεράσουμε τα προβλήματα που θέτουν η μουσική και ο συνθέτης και να φθάσουμε στο καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Αυτό συμβαίνει και με την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης. Εχουμε μια πολύ καλή επαφή που φέρνει τα αντίστοιχα καλά αποτελέσματα στη μουσική μας.

Ηχογραφήσατε με την ΚΟΘ το 3ο και 4ο κοντσέρτο του Μπετόβεν. Ποιες είναι οι μουσικές απαιτήσεις των δύο αυτών κοντσέρτων;

Ο Μπετόβεν είναι ένας από τους σημαντικότερους, τους λαμπρότερους συνθέτες. Είναι εξαιρετικά δύσκολος. Από τους αγαπημένους μου. Μπορείς να περιγράψεις τη μουσική του Μπετόβεν με λιγοστές λέξεις. Είναι ένας φιλόσοφος της μουσικής, μια ιδιοφυΐα. Θέτει στους μουσικούς που παίζουν τα έργα του τρομερά ζητήματα, αλλά πάντα πολύ ενδιαφέροντα. Μια αληθινή πρόκληση. Είμαι «τρελός» για τον Μπετόβεν.

Εχει γραφτεί συχνά ότι οι Γάλλοι συνθέτες, όπως ο Σατί, ο Ντεμπισί, ο Φορέ ή ο Σενς Σανς, είναι οι αγαπημένοι σας.

Δεν θα το έλεγα. Μου αρέσουν οι Γάλλοι συνθέτες αλλά αγαπώ πολλούς μεγάλους συνθέτες από διαφορετικές χώρες. Δεν ξεχωρίζω κανέναν. Αν επιλέξεις ένα συνθέτη και κάποια κομμάτια του και αρχίσεις να τα δουλεύεις, τότε τα ανακαλύπτεις και τα αγαπάς.

Ενας μεγάλος πιανίστας, όπως εσείς, πρέπει να παίζει τα πάντα, πιστεύετε;

Δεν πιστεύω κάτι τέτοιο. Πρέπει να παίζει ό,τι του αρέσει. Είναι θέμα επιλογής και εξαρτάται από τον κάθε πιανίστα. Είναι δηλαδή ένα προσωπικό ζήτημα.

Εχετε έρθει αρκετές φορές στη χώρα μας;

Πάρα πολλές. Η πρώτη φορά ήταν το 1951. Και από τότε έρχομαι σχεδόν κάθε δύο χρόνια. Πάντα για κάτι που έχει σχέση με τη δουλειά μου.

Δεν έχετε κάνει ποτέ διακοπές στην Ελλάδα;

Δεν κάνω ποτέ διακοπές. Δεν πιστεύω στην ξεκούραση. Πιστεύω στη δουλειά και προτιμώ να περνώ το χρόνο μου δουλεύοντας. Εχω την αιωνιότητα για να ξεκουραστώ.

Ποια είναι η γνώμη σας για το ελληνικό κοινό;

Εχω πολύ καλή γνώμη για το ελληνικό κοινό και τους Ελληνες μουσικούς. Είναι εξαιρετικά συναισθηματικοί και αυτό είναι σπουδαίο. Γνωρίζω καταπληκτικούς Ελληνες πιανίστες που είναι πραγματικοί καλλιτέχνες. Ομως δεν θυμάμαι αυτή τη στιγμή τα ονόματά τους.

Εχετε πολύ καλή σχέση με τους νέους μουσικούς. Τι είναι αυτό που κάνει έναν πιανίστα πραγματικά σπουδαίο;

Η μουσικότητα. Και η δουλειά. Μα πάνω απ’ όλα η μουσική του. Πρέπει να αγαπά και να καταλαβαίνει τη μουσική. Υπάρχουν πολλοί μεγάλοι δεξιοτέχνες του πιάνου, που όμως δεν έχουν τίποτα να πουν και να δώσουν στο κοινό.

Πιστεύετε στο ταλέντο;

Πιστεύω στη φύση. Το ταλέντο είναι μια πολύ βλακώδης λέξη. Πολλοί άνθρωποι έχουν ταλέντο, κλίση σε κάτι, αλλά δεν κάνουν τέχνη. Το ταλέντο από μόνο του δεν έχει καμία σημασία. Χρειάζονται τεχνική και δουλειά και να έχεις κάτι να πεις. Αλλά οι περισσότεροι άνθρωποι δεν νοιάζονται, ούτε δίνουν σημασία στο ταλέντο. Δεν το παίρνουν στα σοβαρά. Θέλουν να περνούν ευχάριστα τη ζωή τους, χωρίς να κουράζονται.

Δίνετε πάρα πολλά κοντσέρτα σε όλο τον κόσμο. Ταξιδεύετε συνεχώς. Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας προορισμοί;

Νιώθω μια ειδική τρυφερότητα για την Ελλάδα και τη Βραζιλία. Η Ελλάδα έδωσε τα φώτα του πολιτισμού σε όλο τον κόσμο. Επίσης μου αρέσει να ταξιδεύω στην Ασία και ειδικότερα στην Κίνα και την Ιαπωνία.

Κάνατε θυσίες για χάρη της καριέ-ρας σας;

Θυσίασα τη ζωή μου…

Αποκτήσατε οικογένεια, παιδιά;

Οχι, δεν έχω κανέναν να συνεχίσει ύστερα από μένα. Μόνο τον εαυτό μου έχω. Αγαπώ πολύ τα ζώα, πουλιά, γάτες σκύλους, αλλά δεν έχω στο σπίτι μου, γιατί συνεχώς φεύγω για συναυλίες.

Μπορείτε να μου περιγράψετε μια συνηθισμένη μέρα για σας;

Ζω σ’ ένα μεγάλο σπίτι κοντά στο Παρίσι. Ξυπνώ το πρωί πολύ νωρίς –γύρω στις 7.00, το αργότερο ως τις 8.00– κάνω ένα μπάνιο και αρχίζω κατευθείαν δουλειά. Παίζω πιάνο ακόμα και το βράδυ.

Η ζωή σας είναι ταυτισμένη με το πιάνο;

Η ζωή μου είναι το πιάνο. Δεν ξέρω να κάνω τίποτα άλλο. Δεν έμαθα ποτέ τίποτα άλλο.

Εχετε παίξει σε μεγάλα θέατρα, σε σημαντικές αίθουσες σε όλο τον κόσμο, με σπουδαίες ορχήστρες και κορυφαίους μαέστρους. Εχετε κάποια άλλη επιθυμία;

Το μόνο που θέλω είναι να είμαι υγιής και να συνεχίσω να παίζω. Είναι μεγάλη παρηγοριά και πηγή ευχαρίστησης και χαράς η μουσική. Δεν κάνω προσωπικά σχέδια για το μέλλον.

Δεν υπάρχει κάτι άλλο που να σας δίνει χαρά εκτός από τη μουσική;

Και το χόμπι μου είναι η μουσική. Αυτό που θέλω είναι να κάνω ευτυχισμένους τους ανθρώπους που γνωρίζουν από μουσική και μπορεί να μιλήσει στην καρδιά τους μια καλή εκτέλεση έργων.

Πιστεύετε ότι υπάρχει πάντα κάτι να ανακαλύψετε στη μουσική;

Σαφώς. Κάθε μέρα η μουσική επιφυλάσσει εκπλήξεις. Κρατά πάντα μυστικά τα οποία όταν μας αποκαλύπτονται είναι ένα θαύμα.

Υπάρχει κάτι που να σας ανησυχεί, να σας φοβίζει ίσως;

Φοβάμαι ότι η μουσική θα εξαφανιστεί από τον πλανήτη. Ο κόσμος ενδιαφέρεται πλέον πολύ για τα χρήματα και όχι για την τέχνη. Πιστεύω ότι βρισκόμαστε μπροστά σε πολύ μεγάλες αλλαγές. Είμαι απογοητευμένος γι’ αυτό. Δεν μπορώ να φανταστώ έναν πλανήτη χωρίς μουσική.

ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ