Πέμπτη 9 Οκτωβρίου 2008

Αμφισβητείται η μουσική του Μπαχ

Μία ανάλυση των γραμμάτων και των χειρόγραφων παρτιτούρων του 18ου αιώνα έδειξε πως η δεύτερη σύζυγος του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ ίσως να είχε γράψει ή να είχε συνθέσει μαζί με τον Μπαχ κάποιες από τις πιο γνωστές συνθέσεις του διάσημου δημιουργού.

Ο Μπαχ γεννήθηκε το 1685 και πέθανε το 1750. Υπήρξε μοναδικός οργανίστας, ενώ θεωρείται ως ο πλέον διασημότερος συνθέτης όλων των εποχών.

Βοηθός συνθέτη

Η νέα ανάλυση των έργων του Μπαχ – από τον Αυστραλό εμπειρογνώμονα ανθρωπολόγο Μάρτιν Τζάρβις του Πανεπιστημίου του Ντάργουιν – περιελάμβανε τη σύγκριση εγγράφων, γραμμένων από τη δεύτερη σύζυγο του συνθέτη, Άννα Μαγδαλένα, με μουσικές σημειώσεις, γραμμένες από τον ίδιο τον Μπαχ και άλλους που αντέγραψαν το έργο του.

«Η ανάλυσή μου αποκαλύπτει ότι η αντίληψη που είχαμε μέχρι σήμερα για τον ρόλο που έπαιξε η Άννα Μαγδαλένα στη ζωή και το μουσικό έργο του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ δεν μπορεί να είναι σωστή,» δήλωσε ο Τζάρβις.

«Πιστεύω πως υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν πως η Άννα Μαγδαλένα υπήρξε μαθήτρια του Μπαχ σε ότι αφορά στη σύνθεση και είναι πολύ πιθανό να τον βοήθησε να συνθέσει ορισμένα από τα πιο γνωστά κομμάτια του.»

Παρόμοιος γραφικός χαρακτήρας

Τα αποτελέσματα της ανάλυσης ρίχνουν νέο φως στη σχέση που υπήρχε ανάμεσα στον Μπαχ και την Άννα Μαγδαλένα, η οποία υπήρξε και η ίδια μίας πρώτης τάξεως μουσικός.

Ο Τζάρβις αποκαλύπτει ότι το ζευγάρι γνωρίζονταν 7 χρόνια παραπάνω από αυτά που είναι καταγεγραμμένα στην ιστορία και ότι ενδεχομένως η Άννα Μαγδαλένα να υπήρξε μαθήτριά του πριν να γίνει γυναίκα του.

Οι δυο τους είχαν παρόμοιο γραφικό χαρακτήρα. Για να απομονώσει τους γραφικούς τους χαρακτήρες, ο Τζάρβις έψαξε σε ιστορικά αρχεία και βρήκε ένα γράμμα που φέρεται να γράφτηκε από την Άννα Μαγδαλένα, με το οποίο ζητούσε από το δικαστήριο την κηδεμονία των παιδιών τους μετά το θάνατο του Μπαχ.

Ο Τζάρβις συνέκρινε το γράμμα αυτό με ένα άλλο γράμμα που φαίνεται να ανήκει στην ίδια, ενώ μελέτησε και έναν τεράστιο αριθμό χειρογράφων του Μπαχ, της Άννας και άλλων σύγχρονών τους, που περιείχαν μουσικές σημειώσεις και κείμενα στα αρχαία γερμανικά και γαλλικά.

Η ανάλυση έδειξε πως η Άννα Μαγδαλένα έπαιξε σημαντικό ρόλο στη σύνθεση σονατών για βιολί και παρτιτών, καθώς και στη σύνθεση σουιτών για τσέλο. Οι σονάτες για βιολί είναι γνωστές από τρία χειρόγραφα, ένα εκ των οποίων είναι υπογεγραμμένο από τον Μπαχ το 1720. Από τα άλλα δύο, το ένα είναι γραμμένο από την Άννα και το άλλο από τον Γερμανό οργανίστα και αντιγραφέα του Μπαχ, τον Γιόχαν Πήτερ Κέλνερ.

«Η θεωρεία μου είναι πως αν και έχουμε στη διάθεσή μας ένα αντίγραφο υπογεγραμμένο από τον ίδιο τον Μπαχ το 1720, οι σονάτες δεν μπορεί να ολοκληρώθηκαν εκείνη τη χρονιά,» υποστήριξε ο Τζάρβις, τονίζοντας πως το γραπτό της Άννας προηγήθηκε του ολοκληρωμένου χειρογράφου.

Καμία αναγνώριση για τις γυναίκες συνθέτριες

«Για πολλούς και διαφόρους λόγους, πιστεύω πως η Άννα Μαγδαλένα έπαιξε ρόλο και στη σύνθεση των σουιτών για τσέλο, καθώς ο αρχικός κάτοχος των χειρογράφων επεσήμανε στα γαλλικά πως το αντίγραφο ήταν «γραμμένο» από την κυρία Μπαχ,» ανέφερε ο Τζάρβις.

Αυτό ενδεχομένως να εξηγείται από το γεγονός ότι «στις αρχές του 18ου αιώνα, οι γυναίκες δεν επιτρεπόταν να χαίρουν αναγνώρισης για τις συνθέσεις τους,» πρόσθεσε ο Τζάρβις.

Ο Μπράιαν Φάουντ, γραφολόγος στο Πανεπιστήμιο La Trobe της Μελβούρνης, σχολίασε πως η μελέτη «ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα». «Παρόλο που ο γραφικός χαρακτήρας ως αποδεικτικό στοιχείο δεν έχει την ίδια αξία με αυτή του DNA, παρόλα αυτά μπορούν να βγουν πάρα πολλά αξιόπιστα συμπεράσματα.»

[via]

Δεν υπάρχουν σχόλια: